Kısa biyografi
1949'da Çorum'un Sungurlu ilçesinde doğdu. İstanbul'da okurken öğrenci hareketine katıldı; Fikir Kulüpleri Federasyonu ve Proleter Devrimci Aydınlık çevresinde siyaset yaptı, TİP üyesi oldu. Bu çevreyle yaşadığı teorik kopuşun ardından 24 Nisan 1972'de TKP/ML'yi ve silahlı kolu TİKKO'yu kurdu. Ocak 1973'te Dersim'in Çemişgezek ilçesine bağlı Vartinik köyünde yaralı olarak yakalandı. Tunceli, Elazığ ve Diyarbakır'da sorgulandı. 18 Mayıs 1973'te Diyarbakır Askerî Cezaevi'nde öldü; resmî kayıt ölümü “intihar” olarak gösterirken pek çok kaynak ve tanıklık işkence sonucu öldürüldüğünü belirtir.
Hayatı
Toplumsal köken ve çocukluk
İlk yıllarını Çorum'da geçirdi. [Araştırılacak: ailenin toplumsal konumu ve okul yılları; aileyle görüşmelerle doldurulacak.]
Politikleşme
İstanbul'da hızla politikleşen öğrenci hareketinin içinde yer aldı. TİP içindeki Millî Demokratik Devrim – Sosyalist Devrim ayrışmasında Millî Demokratik Devrim tezini savundu.
TKP/ML ve kopuş
Proleter Devrimci Aydınlık çevresiyle yaşadığı ayrılık, 1970'lerin başındaki en keskin teorik ayrışmalardan biri olarak değerlendirildi. 24 Nisan 1972'de TKP/ML kuruldu.
Yakalanma ve ölüm
Ocak 1973'te Vartinik'te jandarmayla çatışmada yaralandı, sığındığı evde yakalandı. Yaraları tedavi edilmeden sorgulandığı aktarılır. 16 Mayıs'ta hücresinden alındı, 18 Mayıs'ta öldüğü duyuruldu.
Düşünceleri
Maoist bir çizgiden hareketle köylülüğün devrimdeki rolünü vurguladı. Kemalizmi bir burjuva iktidarı olarak eleştirdi ve Kürt ulusal sorununu Türkiye solunda o güne dek alışılmamış bir açıklıkla tartıştı. Bu tezler, solun Kemalizm değerlendirmesinden keskin bir kopuş olarak görüldü.
Yaşam çizelgesi
Gri satırlar dönemin olaylarıdır.- 1949Çorum'un Sungurlu ilçesinde doğdu.B · Birden çok kaynak
- 1960'ların sonuİstanbul'da öğrenci hareketine katıldı; FKF ve TİP içinde yer aldı.B · Birden çok kaynak
- 12 Mar 197112 Mart muhtırası.
- 24 Nis 1972TKP/ML ve TİKKO kuruldu.B · Birden çok kaynak
- 24 Oca 1973Vartinik çevresinde jandarmayla ilk çatışma.C · Tek kaynak
- 29 Oca 1973Yaralı olarak Vartinik köyünde yakalandı.B · Birden çok kaynak
- 16 May 1973Tanıklara göre hücresinden alındı ve geri getirilmedi.C · Tek kaynak
- 18 May 1973Diyarbakır Askerî Cezaevi'nde öldüğü duyuruldu.A · Belgelenmiş
Kaynakların ayrıştığı noktalar
Çelişen bilgiler silinmez; hepsi kaynaklarıyla birlikte gösterilir.
Galeri ve belgeler
Kaynaklar
- Medyascope — İbrahim Kaypakkaya kimdir?
- bianet — Ser Verip Sır Vermeyen İbrahim Kaypakkaya (Nami Temeltaş)
- bianet — 1971 devrimci başkaldırısının son halkası: Kaypakkaya
- BirGün — 52 yıldır unutulmadı
- BirGün — Yeni nesiller için “Çizgilerle İBO” kitabı çıktı
- Vikipedi (İngilizce) — İbrahim Kaypakkaya


