Short biography
Born in 1947 in Ayaş, Ankara. While studying at Istanbul University he became one of the best-known faces of the 1968 student movement and was arrested several times for his activism. After his release in September 1970 he founded the THKO with Hüseyin İnan, Sinan Cemgil, Yusuf Aslan and others. Four days after the military memorandum of 12 March 1971 he was captured with Yusuf Aslan in Şarkışla, Sivas. The Ankara Martial Law Court No. 1 sentenced him to death under Article 146 of the Turkish Penal Code, which punished attempts to change the constitutional order. He was hanged on the night of 6 May 1972 together with Yusuf Aslan and Hüseyin İnan.
The detailed sections below are being translated; the Turkish original is shown for now.
Life
Toplumsal köken ve çocukluk
[Araştırılacak: ailenin toplumsal konumu, çocukluk ve okul yılları. Aile ve yakın çevreyle yapılacak sözlü tarih görüşmeleriyle doldurulacak.]
Politikleşme
1960'ların sonunda üniversitelerde yükselen boykot ve işgal dalgasının içinde politikleşti. Öğrenci eylemleri ve bir bakanı protesto ettiği gösteri nedeniyle 1968'de tutuklandı, yargılanıp beraat etti.
Mücadele yılları
20 Aralık 1969'da yeniden tutuklandı ve 18 Eylül 1970'e kadar cezaevinde kaldı. Çıktıktan sonra öğrenci örgütlerinden uzaklaşarak arkadaşlarıyla THKO'yu kurdu; örgüt 4 Mart 1971'de yayımladığı bildiriyle kamuoyuna duyuruldu.
Yargılama ve idam
Aynı davada verilen 18 idam kararından yalnızca Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ınki Askerî Yargıtay'da bozulmadı. Aydınların başlattığı af kampanyasına ve itirazlara rağmen karar uygulandı.
Ideas
Arguing that the parliamentary path had been blocked, the THKO adopted a strategy of rural guerrilla warfare before 12 March and put full independence from imperialism at the centre. Gezmiş's last words on the gallows joined this slogan with the brotherhood of the Turkish and Kurdish peoples and a salute to workers and peasants.
“Yaşasın tam bağımsız Türkiye!”Life timeline
Grey rows are events of the period.- Şubat 1947Ankara'nın Ayaş ilçesinde doğdu.D · Sources conflict
- 1968Üniversitelerde boykot ve işgaller; öğrenci hareketi yükseliyor.
- 1968Bir bakanı protesto ettiği için tutuklandı; 2 Mayıs 1968'e kadar tutuklu kaldı, beraat etti.C · Single source
- 20 Ara 1969Yeniden tutuklandı; 18 Eylül 1970'e kadar cezaevinde kaldı.C · Single source
- 4 Mar 1971THKO bir bildiriyle kamuoyuna duyuruldu.C · Single source
- 12 Mar 197112 Mart muhtırası; sıkıyönetim ilan edildi.
- 16 Mar 1971Yusuf Aslan'la birlikte Şarkışla'da yakalandı.B · Multiple sources
- Ekim / Kasım 1971Ankara 1 No'lu Sıkıyönetim Mahkemesi idam kararı verdi.D · Sources conflict
- 30 Mar 1972İdamları durdurma girişimi Kızıldere'de kuşatmayla sona erdi.
- 6 May 1972Ulucanlar'da Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'la birlikte idam edildi.A · Documented
Where sources diverge
Conflicting information is never deleted; each version is shown with its sources.
Gallery and documents
Sources
- bianet — 1971-1972: Last Days of Young Revolutionaries before Execution
- bianet — Gezmiş, İnan, Aslan Commemorated in Hour of Their Execution
- Hürriyet Daily News — Unseen photos of revolutionary student leader revealed after 50 years
- Sözcü — Deniz Gezmiş kimdir?
- Vikipedi (İngilizce) — Deniz Gezmiş


