Draft version · Content compiled from public sources; verification in progress.
Hafıza MüşterekleriAn archive of those we lost
Mahir Çayan
User-provided · Colorization: mahirgra · Reuse permission for these photographs has not been verified; obtain permission from the rights holders before publishing.
1960–1971Students and youthTHKP-CKilled in a clash

Mahir Çayan

1946 – 1972

Founding leader of the People's Liberation Party-Front of Turkey (THKP-C) and author of the “Uninterrupted Revolution” texts. He was killed with nine comrades at Kızıldere during an attempt to prevent the execution of Deniz Gezmiş and his comrades.

Born
15 March 1946 · Samsun
Lost
30 March 1972 · Kızıldere village, Niksar, Tokat
Manner of loss
Killed during a siege
Burial
Karşıyaka Cemetery, Ankara

Short biography

Born on 15 March 1946 in Samsun. After Haydarpaşa High School he entered Ankara University's Faculty of Political Science in 1964 and became prominent in the student movement. His circle published the journal Kurtuluş, and the THKP-C was founded in December 1970. His “Uninterrupted Revolution” pamphlets deeply shaped the left's strategic debates of the 1970s. Arrested after 12 March, he escaped from Maltepe Prison with comrades on 29 November 1971 while on trial. In March 1972, after a hostage action meant to stop the executions, his group was surrounded at Kızıldere, where he was killed on 30 March 1972.

The detailed sections below are being translated; the Turkish original is shown for now.

Life

Toplumsal köken ve çocukluk

[Araştırılacak: ailenin toplumsal konumu, Samsun ve İstanbul yılları. Aile ve okul arkadaşlarıyla görüşmelerle doldurulacak.]

Politikleşme

Siyasal Bilgiler Fakültesi yıllarında öğrenci hareketinin ve dönemin devrim stratejisi tartışmalarının içinde yer aldı. Bu tartışmalardaki ayrışmanın ardından çevresi Kurtuluş dergisi etrafında örgütlendi.

THKP-C ve 12 Mart

Aralık 1970'te kurulan THKP-C'nin önderlerinden oldu. 12 Mart sonrasında örgüt, Mayıs 1971'de İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom'u kaçırıp öldürdü; ardından Çayan yakalandı. Yargılanırken Maltepe Cezaevi'nden firar etti.

Kızıldere

26 Mart 1972'de Ünye'deki radar üssünden üç NATO teknisyeni kaçırıldı; amaç idam kararlarını durdurmaktı. Grup Kızıldere köyünde kuşatıldı; dokuz devrimci ve üç teknisyenle birlikte öldürüldü.

Ideas

Considering parliamentary struggle insufficient, Çayan proposed an organised, armed revolutionary strategy built on the concepts of vanguard warfare and “politicised military warfare”. This line diverged theoretically from the THKO's rural guerrilla approach and from the National Democratic Revolution debates of the time.

“Biz buraya dönmeye değil, ölmeye geldik!”
“We came here not to return, but to die!” – words he is reported to have said at Kızıldere.C · Single source

Life timeline

Grey rows are events of the period.
  1. 15 Mar 1946Samsun'da doğdu.B · Multiple sources
  2. 1964Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girdi.B · Multiple sources
  3. Ara 1970THKP-C kuruldu.C · Single source
  4. 12 Mar 197112 Mart muhtırası.
  5. Mayıs 1971İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom kaçırılıp öldürüldü; Çayan birkaç gün sonra yakalandı.B · Multiple sources
  6. 29 Kas 1971THKO ve THKP-C'den beş kişiyle Maltepe Cezaevi'nden firar etti.B · Multiple sources
  7. 26 Mar 1972Ünye radar üssünden üç NATO teknisyeni kaçırıldı.B · Multiple sources
  8. 30 Mar 1972Kızıldere'de kuşatmada öldürüldü.A · Documented
  9. 6 May 1972Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idam edildi.

Where sources diverge

Conflicting information is never deleted; each version is shown with its sources.

Kızıldere'de olayların seyri
According to one accountDönemin İçişleri Bakanı'nın TBMM'deki resmî açıklaması.
According to another accountHayatta kalan ve köydeki tanıkların anlatımları; ayrıntılar Kızıldere sayfasında.

Gallery and documents

Sources

  1. Medyascope — Mahir Çayan kimdir?
  2. bianet — 1971-1972: Last Days of Young Revolutionaries before Execution
  3. bianet — Kızıldere'de katledilen Cihan Alptekin şiirlerle anıldı
  4. BirGün — Kızıldere Katliamı'nda yaşamını yitirenler Antalya'da anıldı
  5. Marxists Internet Archive — Mahir Çayan
  6. Vikipedi (İngilizce) — Mahir Çayan
A · DocumentedB · Multiple sourcesC · Single sourceD · Sources conflict

Other lives

Abdi İpekçi1929–1979 · MilliyetAhmet Akman1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişAhmet Balıcı1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişAhmet Kaçmaz1938–2021 · TSİPAhmet Kalpar5 Aralık 1993 · Siverek, Şanlıurfa · BelirtilmemişAhmet Saner1959–1981 · MLSPBAhmet Taner Kışlalı1939–1999 · Cumhuriyet · CHPAli Aktaş (Ağtaş)1956–1983 · TKP/ML HareketiAli Başpınar1949–2008 · Dev-YolAli Kayahan12 Eylül 1980 öncesi · BelirtilmemişAli Uygur12 Eylül 1980 öncesi · BelirtilmemişAlpaslan Özdoğan–1971 · THKOAyhan Efeoğlu1992 · BelirtilmemişAyhan Kaya–2015 · Halkın Kurtuluş PartisiBahriye Üçok1919–1990 · SHPBattal Mehetoğlu1947–1969 · FKFBehice Boran1910–1987 · TİPCemil Kırbayır1980’de kaybedildi · Cengiz Argüç–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıCüneyt Tandoğan–1979 · Halkın KurtuluşuDeniz Acar–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıDeniz Gezmiş1947 – 1972 · THKODoğan Öz–1978 · Efraim Ezgin–1978 · TİPElif Tuncer1953/1954–1991 · İHDEngin Yüzbaşıoğlu–1979 · Devrimci DerlenişErdal Eren1961/1962–1980 · TDKPErdal Eroğlu–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıErdoğan Yazgan–1983 · Üçüncü YolFaruk Erzan–1978 · TİPFehmi Gökçek12 Eylül 1980 öncesi · BelirtilmemişFehmi Tosun1995’te kaybedildi · Fikret Özbilgin–2026 · HalkevleriFikri Sönmez1938–1985 · Dev-YolGürsel Dursun–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıHakan Yurdakuler–1976 · Devrimci gençlikHamdullah Berk–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıHasan Akdoğan–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıHasan Asker Özmen1956–1980 · Halkın KurtuluşuHasan Gülünay1992 · BelirtilmemişHasan Ocak1965–1995 · Hasan Telci–1984 · Dev-SolHaskar Kılıç–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıHayrettin Eren1980’de kaybedildi · Hıdır Aslan1958–1984 · Dev-YolHisni Özer1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişHürcan Gürses–1978 · TİPHüsamettin Yaman1992 · BelirtilmemişHüseyin Boral–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıHüseyin Cevahir1945–1971 · THKP-CHüseyin İnan1948/1949 – 1972 · THKOHüseyin Morsümbül12 Eylül 1980 sonrası · BelirtilmemişHüseyin Taşkaya5 Aralık 1993 · Siverek, Şanlıurfa · BelirtilmemişHüseyin Toraman1991 · Belirtilmemişİbrahim Ethem Coşkun–1982 · TKEPİbrahim Gündem1992 · Güneydoğu · Belirtilmemişİbrahim Kaypakkaya1949 – 1973 · TKP/MLİbrahim Uzun–1978 · Devrimci Derleniş · Halkın Kurtuluşu (okur katkısı; doğrulanmadı)İlyas Has1955–1984 · Dev-Yolİmran Aydın–1991 · TDKPIvana Hoffmann1995–2015 · MLKPKadir Manga–1971 · THKOKadir Tandoğan1958–1981 · MLSPBKemal Türkler1926–1980 · TİPKemal Üğdül–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıKenan Bilgin1994’te kaybedildi · TDKPLatif Can–1978 · TİPMahmut Çal–1978 · Devrimci Derleniş · Halkın Kurtuluşu (okur katkısı; doğrulanmadı)Mahmut Ertak1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişMahmut Kaya12 Eylül 1980 sonrası · BelirtilmemişMahmut Sönmez–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıMaksut Tepeli12 Eylül 1980 sonrası · BelirtilmemişMazlum Doğan1955/1958–1982 · PKKMehmet Boztepe– 2021 · TDKPMehmet Kanbur (Kambur)–1983 · Üçüncü Yol · Dev-YolMemet Kılınçaslan1950–2006 · EMEPMetin Göktepe1968–1996 · EvrenselMetin Yıldırımtürk– 1978 · TDKP geleneği · THKO · Halkın KurtuluşuMihri Belli1915–2011 · TKPMurat Kuseyri1955 – 2021 · TDKPMusa Ağdaş–1979 · Halkın KurtuluşuMusa Anter1920?–1992 · Özgür GündemMustafa Kahya–2014 · SYKPMustafa Özenç1959–1981 · Dev-YolMustafa Suphi1883 – 1921 · TKPMustafa Taş12 Eylül 1980 sonrası · BelirtilmemişNamık Tarancı1955–1992 · GerçekNecati Vardar1960–1982 · TKEPNecdet Adalı1958–1980 · Kurtuluş / Dev-Sol · kaynaklar farklıNezir Acar1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişNubar Ozanyan1956–2017 · TİKKONurettin Yedigöl12 Nisan 1981 · İstanbul · BelirtilmemişÖmer Yazgan–1983 · Üçüncü YolOsman Nuri Uzunlar–1978 · TİPRamazan Yukarıgöz–1983 · Üçüncü YolRıdvan Karakoç1995’te kaybedildi · Sabahattin Ali1907–1948 · Markopaşa çevresiSadi Okçuoğlu–1978 · Devrimci Derleniş · Halkın Kurtuluşu (okur katkısı; doğrulanmadı)Şadiye Akyol–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıŞahmuz Aydın1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişSakine Cansız1958–2013 · PKKSalih Gevence–1978 · TİPSerdar Alten–1978 · TİPSerdar Soyergin–1980 · HDÖŞeref Aydın1951 – 2006 · TDKPSeyit Konuk–1982 · TKEPSinan Cemgil–1971 · THKOSoner Gül1992 · BelirtilmemişŞükrü Yılmaz1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişSüleyman Balıcı1992 · Güneydoğu · BelirtilmemişTahir Elçi1966–2015 · Diyarbakır BarosuTaylan Özgür1948–1969 · ODTÜ Sosyalist Fikir KulübüTuğrul Özbek1992 · BelirtilmemişTuran Dursun1934–1990 · Yazar · eski müftüUğur Mumcu1942–1993 · CumhuriyetUlaş Bardakçı1947–1972 · THKP-CÜmit Kaftancıoğlu1935–1980 · TRTVedat Demircioğlu1943–1968 · TİPVeysel Güney1957–1981 · Dev-YolYavuz Yıldırımtürk1942–2026 · THKO · Halkın Kurtuluşu · TDKPYunus Aydar–1994 · TDKP / SPA · okur katkısıYusuf Aslan1947 – 1972 · THKOYusuf Erişti1991 · Belirtilmemiş