Taslak sürüm · İçerik kamuya açık kaynaklardan derlenmiştir, doğrulama sürüyor.
Hafıza MüşterekleriKaybettiklerimizin arşivi
30 Mart 1972 · 12 Mart dönemi

Kızıldere

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamını durdurmak amacıyla üç NATO teknisyenini kaçıran THKP-C ve THKO üyeleri, sığındıkları Kızıldere köyünde kuşatıldı. Çatışmada on devrimci ve rehin tutulan üç teknisyen hayatını kaybetti; Ertuğrul Kürkçü sağ olarak yakalandı.

Yer
Kızıldere köyü, Niksar, Tokat
Kaybedilen devrimci
10 kişi
Örgütler
THKP-C, THKO

Toplumsal ve siyasal arka plan

12 Mart 1971 muhtırasının ardından sıkıyönetim ilan edildi; sol örgütlere ve öğrenci hareketine yönelik operasyonlar yoğunlaştı. THKO davasında verilen idam kararlarından üçü onaylanınca, Mahir Çayan'ın önderliğindeki grup idamları durdurmak için bir rehine eylemine karar verdi.

Olayların seyri

  1. 26 Mart 1972Ünye'deki radar üssünde çalışan üç NATO teknisyeni (iki İngiliz, bir Kanadalı) kaçırıldı.B · Birden çok kaynak
  2. 27 Mart 1972, sabahGrup, Tokat'ın Niksar ilçesine bağlı Kızıldere köyüne ulaştı ve muhtarın evine yerleşti.C · Tek kaynak
  3. 29 / 30 Mart 1972Muhtarın ihbarı üzerine ev güvenlik güçlerince kuşatıldı.D · Kaynaklar çelişiyor
  4. 30 Mart 1972Teslim olmayı reddeden grupla çatışma çıktı. Mahir Çayan ve dokuz yoldaşı ile üç teknisyen hayatını kaybetti.A · Belgelenmiş
  5. 30 Mart 1972Ertuğrul Kürkçü sağ olarak yakalandı.B · Birden çok kaynak

Kaybettiklerimiz

10 kişi · kişi kayıtları hazırlanıyor
Mahir ÇayanTHKP-C · 1946–1972Cihan AlptekinTHKO kurucularındanÖmer AynaTHKOSinan Kazım ÖzüdoğruÖrgüt bilgisi doğrulanacakHüdai ArıkanÖrgüt bilgisi doğrulanacakErtan SaruhanÖrgüt bilgisi doğrulanacakSaffet AlpHüseyin İnan'ın lise arkadaşıSabahattin KurtÖrgüt bilgisi doğrulanacakNihat YılmazÖrgüt bilgisi doğrulanacakAhmet AtasoyÖrgüt bilgisi doğrulanacak

Rehin tutulan üç teknisyen de çatışmada hayatını kaybetti. Arşiv, olayı bütün kayıplarıyla birlikte belgeler.

Kaynakların ayrıştığı noktalar

Kuşatmanın başladığı gün
Bir anlatıma göre29 Mart'ta kuşatma altına alındılar (bianet).
Diğer anlatıma göre30 Mart sabah 05.00'te operasyon başladı (soL).
Teknisyenlerin ve devrimcilerin ölüm koşulları
Bir anlatıma göreDönemin İçişleri Bakanı'nın TBMM'deki resmî açıklaması.
Diğer anlatıma göreHayatta kalanın ve köy tanıklarının anlatımları. Sözlü tarih görüşmeleriyle karşılaştırılacak.

Kaynaklar

  1. bianet — 1971-1972: Last Days of Young Revolutionaries before Execution
  2. soL — Kızıldere Katliamı'nın 50. yılı: Mahir Çayan ve yoldaşları anılıyor
  3. bianet — Kızıldere'de katledilen Cihan Alptekin şiirlerle anıldı
  4. Medyascope — Mahir Çayan kimdir?
  5. Yeni Birlik — TBMM tutanaklarına göre Kızıldere