Guhertoya pêşnûmeyê · Naverok ji çavkaniyên giştî hatiye berhevkirin, piştrastkirin didome.
Hafıza MüşterekleriArşîva kesên me winda kirin
27 Gulan 1960 · Serdema derbeyan

Derbeya leşkerî ya 27ê Gulana 1960î

Komek efserên ku li derveyî zincîra ferman a artêşê rêxistinkirî bûn, desthilatdariya Partiya Demokrat bi dawî kirin û rêveberî bi navê Komîteya Yekîtiya Neteweyî girtin. Ev derbeya leşkerî ya yekem a dîroka Komarê ye; darizandinên Yassıadayê bi sê îdaman bi dawî bûn û paşê Destûra 1961ê hate pejirandin.

Rêveberî girt
Komîteya Yekîtiya Neteweyî
Darizandin
Yassıada, Dîwana Bilind a Edaletê
Hatin îdamkirin
3 kes
Yassıada; girava ku piştî derbeyê darizandin lê hatin kirin (2014).
Yassıada; girava ku piştî derbeyê darizandin lê hatin kirin (2014). Julian Nitzsche · Wikimedia Commons · Wikimedia Commons özgür lisansı — sürüm dosya sayfasında doğrulanacak

Paşxaneya civakî û siyasî

Partiya Demokrat bi hilbijartinên 1950î bi tena serê xwe hatibû desthilatê. Di dawiya salên 1950î de zext li ser muxalefet û çapemeniyê, tengasiyên aborî û bûyerên xwendekaran ên bihara 1960î aloziyê zêde kirin.

Rewta bûyeran û beşên berfireh têne wergerandin; niha eslê tirkî tê nîşandan.

Rewta bûyeran

  1. 27 Mayıs 1960Bir grup subay yönetime el koydu; Meclis ve hükümet feshedildi.A · Belgekirî
  2. 14 Ekim 1960Yassıada'da Yüksek Adalet Divanı yargılamaları başladı; 592 sanık yargılandı.B · Gelek çavkanî
  3. 15 Eylül 1961Kararlar açıklandı; Demokrat Parti'nin önde gelenlerinden 15 kişiye idam cezası verildi.C · Yek çavkanî
  4. 16 Eylül 1961Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan İmralı'da idam edildi.B · Gelek çavkanî
  5. 17 Eylül 1961Adnan Menderes idam edildi.B · Gelek çavkanî
  6. 1961Kurucu Meclis'in hazırladığı 1961 Anayasası halkoylamasıyla kabul edildi.B · Gelek çavkanî

Yên me winda kirin

3 kesên piştî derbeyê hatin îdamkirin

Ev arşîv derbeyê wekî xeleka yekem a destwerdanên rasterast ên artêşê li siyasetê belge dike. Kesên piştî derbeyê hatin îdamkirin ne di nav windahiyên şoreşger û rewşenbîr ên mijara arşîvê de ne; bûyer ji bo çarçoveya serdemê cih digire.

Xalên ku çavkanî ji hev cuda dibin

İdam kararlarının sayısı
Li gorî vegotinekêBazı kaynaklara göre 14 kişiye idam cezası verildi.
Li gorî vegotineke dinBazı kaynaklara göre 15 kişiye idam cezası verildi; Millî Birlik Komitesi yalnızca üçünü onayladı.
Menderes'in idam tarihi
Li gorî vegotinekê16 Eylül 1961 (bazı İngilizce kaynaklar).
Li gorî vegotineke din17 Eylül 1961 (Türkçe akademik kaynakların çoğu).
Değerlendirme
Li gorî vegotinekêDarbe; seçilmiş bir hükümeti deviren ve idamlarla sonuçlanan bir müdahale.
Li gorî vegotineke din“27 Mayıs Devrimi”; 1961 Anayasası ile özgürlük alanlarını genişleten bir kırılma. Tartışma bugün sürüyor.

Çavkanî

  1. Ankara Üniversitesi Açık Ders — Yassıada Yargılamaları
  2. Kure Ansiklopedi — 27 Mayıs Askeri Darbesi
  3. Milli Gazete — 27 Mayıs darbesi
  4. Wikipedia — 1960 Turkish coup d'état